2. GENEL BİLGİLER
2.1 Bant Genişliği
Her iletişim ortamının belirli bir frekans bant genişliği vardır. Frekans bant genişliği; iletişim ortamından gönderilebilen sinüsoidal frekans bileşenleri, bant genişliğini vermektedir. Bir iletişim ortamı üzerinden gönderilebilecek veri miktarı ve hızı üzerinde, ortamın bant genişliğinin oldukça önemli bir rolü bulunmaktadır. Bant genişliği terimi, analog işaretlerde olduğu kadar sayısal işaretlerde de kullanılır. Pratikte her ortam için sabit veya belirli bir bant genişliği vardır ve bu bant genişliğine sığan sayısal işaretler ile özgün işaretler oluşturulmaya çalışılır.
2.2 Bant Genişliği ve Gönderilebilen Veri Oranı Arasındaki İlişki
Bir işaretin bilgi taşıma kapasitesi ile bant genişliği arasında doğrudan bir ilişki vardır. Bant genişliği ne kadar fazla olursa bilgi taşıma kapasitesi de o kadar fazla olur. Bant genişliği terimi analog bir iletişim ortamı için kullanıldığında telefon hatları gibi /veya telsiz ortamı , o hat üzerinde taşınabilen frekans aralıklarından söz edildiği anlaşılır ve Hertz terimi kullanılır. Oysa sayısal bir iletişim ortamı söz konusu olduğunda, o ortam üzerinden saniyede taşınabilen /aktarılabilen bit sayısından söz edilir ve bps (bits per second) terimi kullanılır. Kısaca, uygulamada bant genişliği kavramı : saniyede gönderilebilen bit miktarıdır.
2.3 İletişim Ortamı
Veri ve çoklu ortam iletimi yapılabilmesi için fiber, telsiz ya da mevcut bakır kablolar arasında seçim yapılmalıdır.
Telekomünikasyon altyapısı, fiber kablo kullanımına doğru bir gelişme içine girmiştir. Genişbant hizmet taleplerini karşılamak için en iyi çözüm fiber kablo gözükmektedir. Ancak Fiber kabloların ve ilgili servislerin maliyetinin yüksek olması fiber teknolojisinin yaygınlaşmasını engellemektedir. Gelişmekte olan yerleşim alanlarında ve yeni imara açılan alanlarda fiber kablo ile transmisyon altyapısı kurmak daha akılcı çözüm olmaktadır. Mevcut yerleşim alanlarında, kullanıcılara geniş bant hizmeti sunmak için altyapıda var olan bakır kablolardan, onların taşıma kapasitesini arttırmak suretiyle faydalanmak buralara yeni fiber kablo altyapısı kurmaktan daha ekonomik olmaktadır. Günümüzde, abonelere (müşterilere) kadar yaygın bir şekilde döşenmiş bakır kablolar vardır.
Dünyada ve özellikle ülkemizde yerel abonelerin büyük bir bölümü bakır kablolar üzerinden iletişim yapmaktadır. Bu mevcut döşenmiş bakır kabloları bir tarafa atıp, fiber kabloya geçmek ekonomik bir tercih olmamaktadır. Evlere ve küçük işyerlerine fiber kablo çekmek günümüzde ekonomik olmamakla birlikte yakın zaman içinde ekonomik olması da beklenmemektedir. Bu nedenle, mevcut bakır altyapının değerlendirilmesi istenilmektedir.
2.4 Modemler
Modemler, bir iletişim hattı üzerinde elektrik işaretlerini sayısal işaretlere ya da sayısal işaretleri elektrik işaretlerine dönüştürmek için kullanılan aygıtlardır. Modemler, seri halindeki bitler kodlayarak veya kodlanmış olanları çözerek telefon hattı üzerinden frekanslar halinde iletir.
Kullanılacak modemlere gelince; ses sınıfı yani kablo modemler ciddi bir alternatif olmasına rağmen, mevcut yapıların 2 yönlü veri trafiğini kaldıramaması ve bant genişliğinin paylaşılması nedeniyle kullanıcı sayısı arttıkça bandın daralması bir dezavantaj olarak karşımıza çıkmaktadır.
Ses iletiminde band genişliğinin 3.3 kHz’ i aşmaması nedeniyle; ses sınıfı modemler ile bir kamu telefon şebekesinde 28.8 Kbps’ye kadar veri iletilebilmektedir. Bu tür modemler her Hz için 10 bit hız sağlamaktadır. Mevcut modem teknolojisi en fazla 56 kbps (V.34 ile 33.6 kbps) iletebilmektedir. Bu hızlarda, yoğun metin ve grafik dosyalarını göndermek ya da internet üzerinden ses ve görüntü göndermek pratik olarak mümkün değildir.
Uydu üzerinden veri iletimi ise yüksek maliyetten dolayı yaygınlaşmaya uygun bir teknoloji değildir.
Başka bir seçenek Sayısal devre anahtarlamalı bir teknoloji olan ISDN’nin ISDN BRI hizmetleridir. Bu teknolojide 2 adet B kanalı (64’er Kbps) ile 1 adet D kanalından (16 Kbps) oluşan BRI standardı kullanılmaktadır. 128 kbps’lik hızı ile ISDN BRI modem üretimlerinin çok yaygın olmaması, maliyetlerinin yüksek olması nedeniyle hala çok pahalıdır. Ayrıca, kullanıcılar uçtan uca ISDN servislerini her yerde alamamaktadırlar.
Sonuç olarak, abonelerin yüksek hızda internet'e erişebilmesi, uzak LAN erişimi sağlayabilmesi ve ısmarlama video hizmetini alabilmesi ve bütün bunların basit, ekonomik ve kısa sürede sunulması hedeflenmektedir. Bu hedefi sağlayacak teknoloji, hız/performans faktörleri göz önüne alınarak araştırıldığında karşımıza en iyi seçenek olarak DSL (Sayısal Abone Hattı) teknolojileri çıkmaktadır.