14. ISDN ŞEBEKELERİ
ISDN, yüksek hızda normal bakır telefon hatlarından iletişim sağlayan bir sistemdir. ISDN’ in kullanılması için yeni telefon hattı çekilmesi zorunlu olmayıp, sadece telefon şirketinin özel dijital anahtarları devreye sokması gerekir.
BRI servisi, iki adet 64 Kbit/s’ lik B kanalı ile bir adet 16 Kbit/s’ lik D kanalından oluşur.
ISDN sayesinde mevcut bakır telefon telleri üzerinden yüksek hızda bağlantılar kurulabilir. Telefon şirketlerinin özel ISDN dijital değiştirme donanımına sahip olması durumunda ISDN kullanılabilmektedir. ISDN ve interneti birlikte kullanabilmek için, aranılan numaranın ISDN donanımına sahip olması gerekir. ISDN’ in kullanılabilmesi için ISDN modemine ihtiyaç duyulur. Normal modemler, bilgisayardan gelen dijital sinyalleri analog sinyallere dönüştürerek normal telefon hatlarından iletmekte iken ISDN için ise “Terminal Adaptörü- TA” denilen bir donanım kullanılır. Bu cihaz, dijital sinyaller alıp gönderebilir. ISDN, dijital bir sistem olduğu için sadece dijital veri alışverişi yapılabilir. Fakat bazı ISDN adaptörleri normal modem gibi çalışma özelliğine de sahiptir.
BRA servisi, iki adet 64 Kbit/s’ lik B kanalı ile bir adet 16 Kbit/s’ lik D kanalından oluşur. Bu serviste iki B kanalı aynı adrese yönlendirilerek 128 Kbit/s’ lik bir bandgenişliği elde edilebilmektedir. Eğer ki D kanalı da abonenin veri trafiği için kullanılırsa bant genişliği, 144 Kbit/s’ e çıkmaktadır. BRA ile telefon hattı, üç mantıksal kanala bölünür. Bu mantıksal kanallar, ayrı ayrı kablolar olmayıp, normal telefon hattı üzerinden çalışırlar. BRA servisinin en önemli özelliği, iki telli normal telefon kabloları üzerinden çalışabilmesidir. Ancak abone tarafındaki uçbirim cihazlarının ISDN uyumlu olması gerekir (TE1). ISDN uyumlu olmayan (TE) uçbirim cihazları terminal adaptörlerine bağlanarak, çıkışlarının ISDN uyumlu olması sağlanır.
ISDN PRA’ da ise 30 adet 64Kbit/s’ lik B kanalı ve 1 adet 64Kbit/s’ lik D kanalı ile toplam 2.048Mbit/s’ lik bandgenişliği elde edilebilmektedir. PRI’ nın B kanalları da BRA’ da olduğu gibi abonenin ses, veri ve görüntü trafiğinin iletimi, D kanalı ise kontrol için kullanılmaktadır.
ISDN aboneleri primer erişim sayesinde her biri 64 Kbit/s’ lik 30B kanalı ve 64 Kbit/s’ lik 1D kanalı ile 30 servis ve hizmeti kullanma imkanına sahiptirler. ISDN özelliği, “birden çok abone numarası” kullanılarak sekiz terminal birbirinden bağımsız olarak veya istenildiğinde evrensel olarak adreslenebilir. Yani abone her bir terminal ekipmanına farklı numaralar atayabilmektedir.
ISDN ve analog şebeke farklılıkları
PSTN ve POTS, yaygın bir şekilde kullanılmakta olan analog haberleşme altyapısını tanımlarken ISDN ise sayısal haberleşme altyapısını tanımlamaktadır. ISDN’ e erişim metotları olan PRA ve BRA tanımlamalarında; PRA kullanıcıları, internet servis sağlayıcı şirketler olurken, BRA kullanıcıları ise bireyler ve kurumlar olmaktadır. ISDN sayısal bir iletişim şebekesi olup, analog şebekelerde karşılaşılan kayıplar ve iletişim esnasındaki parazitler oluşmamaktadır.
Analog hatlarda karşılaşılan kayıpların tümü, iletişimin verimliliğine, kalitesine ve iletişim hızına doğrudan etki etmektedir. ISDN hatlar ile bu kayıplar ortadan kalkmakta ve iletişim hem daha hızlı hem de daha verimli olarak sağlanmaktadır.
ISDN BRI bağlantısı için normal telefon ücretlerine yakın bir ücretlendirme yapılmaktadır. Bu bağlantı için gerekli olan donanım, ISDN modem adı verilen bir cihazdan ibarettir. Kullanıcı tarafında ISDN (BRA) hatlara geçiş ile internet erişim hızının 64 kbit/s ya da 128 Kbit/s olması servis sağlayıcıların hizmete özel fiyat oluşturmasını gündeme getirecektir.
Gelişmekte olan bilgi teknolojileri sayesinde ses, metin, veri ve görüntü iletimi gibi farklı haberleşme servis ve hizmetlerinin yerine getirilebilmesi için farklı şebekeler ve buna bağlı olarak da çok çeşitli terminal ekipmanları geliştirilmiştir.