9. ISDN' DE KULLANILAN LOJİK KANALLAR

ISDN Modem Satın Almak için Tıklayın...

Kanal, veri haberleşmesinde kullanılan yoldur. Bir kanal veri ve ağ işaretleşme bilgisine bağlı olarak sayısal veya analog sinyaller taşıyabilir. ISDN veya diğer sayısal ortamlarda ise, genel olarak bir transmisyon birimindeki zaman aralığı olarak anılır.

Analog telefon şebekesinde kullanıcı ile santral arasındaki abone devresi farklı tipteki bilgilerin taşınması için tek bir analog kanal sağlar.

ISDN’de abone devresi sadece sayısal işaretler taşır ve işaretleşme ve kullanıcı verileri için kullanılan çeşitli kanallar içerir. Abone devresi üzerinde farklı kanallar TDM’i kullanarak varolurlar. ISDN’de kullanıcıların haberleşmesi için fonksiyonlarına ve hızlarına göre ayrılan dört temel kanal tipi mevcuttur.

9.1 D KANALI

Ağa bağlanan bütün ISDN cihazları, ağdan hizmet alabilmek için standart bir fiziksel konnektör ve standart bir mesaj seti kullanırlar. Hizmet isteme mesajlarının içeriği istenen farklı hizmetlere göre değişir. Örneğin bir ISDN telefon ile bir ISDN televizyon ISDN ağından farklı hizmetler bekleyecektir. Böyle olduğu halde bütün ISDN cihazları aynı protokolü kullanır. Ağ ve kullanıcı cihazı bütün hizmet ve isteklerini ve diğer işaretleşme mesajlarını D kanalı üzerinden birbirine iletir. Tipik olarak tek bir D kanalı tek bir ISDN arabirimi için gerekli olan işaretleşmeyi yerine getirir. Bir ISDN cihazının (PBX) ağa birden fazla ISDN arabirim ile bağlanması da mümkündür. Böyle bir durumda D kanalının birden fazla işaretleşme bilgilerini taşıması mümkündür. Bu sayede kullanılan cihaz ve kanal adedinde tasarrufa gidilmesi sağlanmış olur.

D kanalının temel fonksiyonu kullanıcı-ağ işaretleşmesini sağlamaktır. Kanalda taşınan işaretleşme mesajları bütün bant genişliğini kullanır. D kanalında kullanıcı ile ağ arasındaki işaretleşme bilgilerinin taşınmasından arta kalan zaman paket veri iletimi için uygundur. Dolayısı ile D kanalı paket veri iletimini de sağlar. D kanalındaki bu zaman boşluğunda 9.6 Kbit/s’a kadar hızlarda veri iletim hizmetleri sağlanabilir. D kanalının 16 Kbit/s’lik bant genişliği her zaman kullanıcının hizmetindedir. Ancak, işaretleşme mesajları her zaman veri paketinden öncelikli olarak işlem görürler.

D kanalı; 64 Kbit/s ve 16 Kbit/s' lik olmak üzere iki ayrı kapasite de olabilir. Bu kanal aracılığı ile temelde devre anahtarlamalı iletişime ilişkin işaretleşme bilgileri taşınır. D kanalından paket anahtarlamalı bilgiler, uzaktan denetim, alarm ya da telemetre bilgilerinin taşınması amacıyla yararlanılabilir.

D kanalı, devre anahtarlamalı iletişim modunda gerekli olan işaretleşme bilgilerinin iletimi için yani iletişimin sağlıklı bir şekilde gerçekleştirilebilmesi için kullanılır. Oturum istemi, bağlantı kurulması işlemleri bu kanal üstünden yapılır.

9.2. B KANALI

B kanalı esas itibarıyla kullanıcının ses ve veri işaretlerini taşır. B kanalı üzerinden işaretleşme bilgilerini taşınması söz konusu değildir. Daima sayısal ses uygulamaları için gereken 64 Kbit/s hızında hizmet verir.

B kanalı hem devre anahtarlama (circuit switching), hem de paket anahtarlama (packed switching) için kullanılabilir. Devre modunda, iki nokta arasında ISDN hizmetlerinden birinin kullanılmasını sağlar. Burada bağlantının iki tarafındaki cihazların birbiri ile uyumluluğu kullanıcıların sorumluluğundadır. Paket modundaki bağlantılar X.25 veya frame relay gibi protokoller kullanan paket anahtarlama cihazlarını destekler.

B ve D kanallarının kullanımı ile ilgili en önemli nokta ISDN arabirimine bağlı bir cihazın B kanalından hizmet alabilmek için D kanalından taşınan işaretleşme bilgilerine ihtiyaç duymasıdır.

Her B kanalı ses veya veri taşırken, D kanalı işaretleşme ve paket veri taşır. BRA ve PRI' nın her ikisi de D kanalında ortak asenkron protokol kullanırlar. Kullanıcının ISDN' e erişmesinde ITU-T tavsiyelerine uygun olarak hareket edilmiştir. Örneğin BRA' da ITU-T uygun olarak T arabirimine (kullanıcı ile şebeke sonlandırıcı arasındaki arabirim) bakır kablolar üzerinden maksimum 8 terminal bağlanabilir. U arabirimi (şebeke sonlandırıcı ile santral arasındaki arabirim) duplex 160 Kbit/s' lik iletim hızı sağlar.

9.3. H KANALI

LAN bağlantısı, yüksek hızlı veri, yüksek kaliteli ses, veya videokonferans gibi 64 Kbit/s’dan daha yüksek hıza ihtiyaç duyan bir uygulama geniş bantlı kanallar veya bir grup B kanalındakine eşit bir bant genişliği sağlayan H kanalları ile sağlanabilir.

H kanalı; B kanalından daha büyük bir bandgenişliğine sahip ve B kanalı gibi gerçek bilginin taşınması yani kullanıcı bilgilerinin taşınmasına yönelik kanallardır. Tanımlanmış ilk yüksek hızlı kanal H0 kanalıdır ve 384 Kbit/s’lik bir hıza sahiptir. Bu da 6 adet B kanalının hızına eşdeğerdir.

H1 kanalı, bir T1 veya E1 taşıyıcısının kullanıcı arabiriminde mevcut olan bütün zaman aralıklarını kapsar. H11 kanalı 1.536 Mbit/s’da çalışır ve T1 taşıyıcısı ile uyumlu olması için 24 zaman aralığına (24 B kanalı) eşdeğerdir. H12 kanalı 1.929 Mbit/s hız sağlar ve E1 taşıyıcısı ile uyumlu olması için 30 zaman aralığına (30 B kanalı) eşdeğerdir.

ANSI 1.472 Mbit/s hız sağlayan ve T1 arabiriminde 23 zaman aralığına eşdeğer olan bir H10 kanalı tanımlamıştır. Bu kanal, ANSI tarafından T1 erişim noktasında tek bir geniş bantlı kanal ve D kanalını desteklemek üzere tanımlanmıştır.

Bu kanallar kullanıcı bilgisi taşımaya yönelik kanallardır. H kanalları ya tek bir kullanıcıya ayrılır veya kullanıcılar arasında dönüşümlü olarak (bir çağrı içinde yada farklı çağrılarda) kullanılır yada birden çok kullanıcı için aynı anda kullanılabilir.

Taşınacak bilginin hızı kanal kapasitesi ile aynı olmadığında hız uyarlaması yapılmalıdır.

H kanalları zamanlama içerirler ve aşağıda belirtilen kapasitelere sahiptirler:

H Kanal Türü	Hız	xB Kanal
H0 Kanalı	384 Kbit/s	6xB
H11 Kanalı	1536 Kbit/s	24xB
H12 Kanalı	1920 Kbit/s	30xB

Önceki Sonraki